Hepimizin okul hayatında psikolojik, sosyal veya mesleki sorunlar yaşadığı zamanlar olmuştur. Bu zamanlarda tutunacak bir dal ararız. Bazen ailemiz yardımımıza koşar bazen en yakın arkadaşlarımız. Ama bazı durumlar vardır ki sevdiğimiz insanların destekleri yeterli olmaz ve kendimizi bir çıkmazın içinde buluruz. İşte o zamanlarda genelde elimizin altında olan, bazı zamanlarda yanına gitmek için tereddüt ettiğimiz ve bize yardım edebileceğinden şüphe duyduğumuz okul psikolojik danışmanları (daha çok bilinen haliyle rehber öğretmenler) aklımıza gelir. Ardından da pek çok soru ve şüphe oluşur. Peki, okul psikolojik danışmanı bana yardım edebilecek kadar yetkin mi ya da okullarda verilen bu hizmet sahip olduğum problemler için gerçekten yeterli mi? Bu soruların cevabını belki kesin olarak veremeyiz ama bazı tanımlar ve yapılan araştırmalarla bu sürecin nasıl oluştuğuna dair bir fikir edinebiliriz.

Öncelikli olarak bilmemiz gereken rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmeti nedir sorusunun cevabıdır. Okullar, öğrencilerin her anlamda gelişimini desteklemeyi amaçlamanın yanı sıra onların ruh sağlığını koruma amacı da taşımaktadır. Bu durum okullarda psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinin yer almasında etkili olmuştur. Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri tüm eğitim kademelerinde verilen bir hizmettir. Her eğitim kademesinde psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinin amacı farklılık gösterebilmektedir. Örneğin, ortaokulda psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinden beklenen, çocuğun dengeli bir birey olması, sağlıklı gelişmesi ve çevresine uyumlu olabilmesi için çocuğa yardımcı olmasıdır. (Yeşilyaprak, 2003). Bu doğrultuda bakıldığında aslında MEB tarafından psikolojik danışmanlık ve rehberlik (PDR)  hizmetleri için oluşturulan müfredat kapsamlı ve öğrencilerin mesleki, sosyal ve bireysel olarak gelişimine yönelik şekilde hazırlanmıştır. Ancak iş sadece oluşturulan müfredatla kalmaz, verilen PDR hizmetlerinin verimliliğini etkileyen pek çok değişken vardır. Okullarda PDR programının başarılı bir biçimde hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi için okul psikolojik danışmanının mesleki açıdan yeterli olması, okullarda çalışan psikolojik danışmanın yeterli sayıda olması; yöneticilerle, öğretmenlerle ve ailelerle işbirliği içinde olması ve onların desteğini alması gerekir (Bacıoğlu, Kocabıyık ve Malkoç, 2017). Yani okullarda sunulan psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetinin yeterliliğini etkileyen birçok farklı önemli bileşen vardır. Örneğin, bir okulda okul yöneticisinin okul psikolojik danışmanın görevleri arasına okul nöbetlerini de katıyorsa veya bir okul psikolojik danışmanın aldığı eğitim yetersizse, süper vizyon içeren uygulama dersi almamışsa ya da mesleğini gerçekleştirirken hiç motivasyonu yoksa yaptığı işi sadece para kazanma işi olarak görürse başarılı bir yardım süreci gerçekleşmez. Diğer bir örnek okul psikolojik danışmanı öğrencilerinin gelişimi ve ruhsal iyilik hali çaba gösterip velileri bazı konularda bilinçlendirmek için seminerler hazırlayıp okula davet ediyorsa ancak hiçbir şekilde bir veli gelmiyorsa ya da okulla işbirliği içerisinde bulunmuyorsa benzer şekilde verimli bir PDR hizmetinden söz edemeyiz.

Alan yazında okul psikolojik danışmanının nasıl algılandığına ilişkin çeşitli araştırmalar bulunmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre rehber öğretmenler genelde olumlu algılanmakla birlikte genelde yönetim tarafından rehber öğretmenlerin desteklenmesi gerektiğine inanmaktadırlar. Öğrencilerin gözünden bakıldığında eğer uygun şekilde danışmanlık hizmeti verilmişse okul psikolojik danışmanını çoğunlukla destek, şefkat, koruyucu, danışman, uzman veya bilgi veren gibi sıfatlar kullandığı görülmektedir. Bazı araştırma sonuçlarına göre ise rehberlik servisi görece pasif olarak algılanmakta ve çoğunlukla karşılaşılan olumlu algının yanı sıra olumsuz algıların olduğunu da gözler önüne sermektedir. Farklı eğitim düzeylerinde (ilköğretim, ortaöğretim) yapılmış olmasına rağmen tüm çalışmaların ortak noktasında okul psikolojik danışmanlarının yardımcı bir birim olduğu ve öğrencilerin ihtiyaçlarına hizmet ettiği algısına ulaşılmaktadır (Erdemir, Sumbas, Umur ve Tunca, 2019).

Kaynakça ve İleri Okumalar:

Erdemir, N. Sumbas, E. Umur, Z. & Tunca, A. (2019). Investigation of the 8th Grade Students’ Perceptions on the Concept of School Counselor (Malatya Province Case), Inonu University Journal of the Faculty of Education, 20(3), 952-962. DOI: 10.17679/inuefd.489572

Yeşilyaprak, B. (2003). Eğitimde rehberlik hizmetleri (6.baskı).Ankara: Nobel Yayıncılık.

Donat Bacıoğlu, S, Onat Kocabıyık, O, Malkoç, A. (2017). Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Öğrencilerinin Okullardaki Rehberlik Servisini Değerlendirmeleri. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 7 (48) , 0-0. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tpdrd/issue/41239/488652

Yerin Güneri, O. Büyükgöze Kavas, A. ve Koydemir, S. (2007). Okul psikolojik danışmanlarının profesyonel gelişimi: Acemilikten olgunlaşmaya giden zorlu yol. R. Özyürek, F. Korkut Owen ve D. Owen (Editörler), Gelişen psikolojik danışma ve rehberlik, meslekleşme sürecinde ilerlemeler, Cilt 1 (s.139-161). Ankara: Nobel Yayın.

0 Shares:
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunlar da hoşunuza gidebilir
Okumaya Devam Et!

Sınav Değil Kaygı Haftası

İlkokul hayatımızdan üniversite hayatımıza hatta bazen yaşamımız boyunca karşı karşıya kaldığımız sınavlar vardır. İlkokul yıllarında daha ilk defa…
Okumaya Devam Et!

Hukuk Fakültesi – Marmara Üniversitesi

Üniversite statüsü nedir? Devlet üniversitesi. Üniversite hangi ilde bulunuyor? İstanbul Şehrin sosyal, kültürel, tarihi, turistik özellikleri nelerdir? İstanbul…