Son zamanlarda okuduğum yazılarda karşılaştığım bir kavram olan öz farkındalık, “21. Yüzyılın Gizli Silahı” ve “21. Yüzyılın En Değerli Yeteneği” olarak adlandırılıyor. Yeni dünya düzeninin yetkinliklerini öğrenmeye ve kazanmaya çalıştığımız bu süreçte, sizlere bu gizli silahı anlatmak ve nasıl sahip olabileceğinize dair fikirler sunmak için ufak bir araştırma yaptım ve bu yazıyı kaleme aldım.

Nedir bu öz farkındalık? Neden bu kadar önemli?

Öz farkındalık, kişinin güçlü ve zayıf yönleri ile düşünce ve inançlarını net bir şekilde tanımlaması yeteneğidir. Kim olduğunu bilmekir. Aklın, belirlediği her hedefe ulaşabileceğini fark etmesidir. İyi olduğun şeylerin farkına varırken daha öğrenmen gerekenlerin olduğunu kabul etmektir. Bilmediğin konularda bir cevabının olmadığını kabullenmektir.Hatalarının farkına varıp onları benimsemektir.

Çoğu zaman varlığımızı, toplumdaki yerimiz, aile ve arkadaşlarımız, ihtiyaçlarımız ve isteklerimiz ile tanımlarız. Örnek verecek olursak;

‘Ben, Matematik bölümünde okuyan bir üniversite öğrencisiyim. Ailemin tek çocuğuyum ve İzmir’de yaşıyorum.’ diyebiliriz. Ancak çok nadir olarak varlığımızın gerçek doğasını düşünmek adına ‘Ben kimim?’ sorusunu sorarız.

Öz farkındalık önemlidir. Kendimizi daha iyi anladığımızda eşsiz ve ayrı bir birey olduğumuzu tecrübe ederiz. Bu tecrübeden sonra değişim yapabilmek, geliştirmek istediğimiz yeteneklerimizi tanımlayabilmek ve güçlü olan taraflarımızı daha da güçlendirmek için için gerekli zihniyete sahip oluruz.

Bu farkındalık, iş ve eğitim hayatımızda da bize katkılar sağlar. Kendini tanıyan birey gerçekçi hedefler koyar ve bu hedeflere ulaşır. atalarını erkenden fark eder ve zamanında düzeltir. Ayrıca empati yetenekleri gelişmiş olduğundan etrafındaki insanlarla olan iletişimi ve çalışma ortamı daha sağlıklı olur.

Öz farkındalığın başka bir önemi ise bir insanın kendi gerçek varlığını düşünmesinin çok nadir olmasıdır. Bu durumun nadirliği sizi etrafınızdaki insanlardan ayırır ve birkaç adım yükseğe çıkartır ancak garip bir durumdur ki birisine öz farkındalığının olup olmadığını sorsanız olumlu yanıtlar alırsınız. İşte o zaman, bunun bizi öne çıkartan bir özellik olduğunu düşünmeyebilirsiniz. Neyse ki Dr.Tasha Eurich ve ekibinin yaptığı araştırma bizi bu yanılgıdan hemen uzaklaştırıyor ve kendimizi sorgulamamıza neden oluyor.

“Öz farkındalık dünyasında iki tür insan vardır: Öz farkındalığa sahip olduğunu sananlar ve ona gerçekten sahip olanlar. Bu doğru. Araştırmamızda İnsanların %95’i öz farkındalığa sahip olduğunu söyledi ancak gerçek rakam %10-15′ e yakın bir yerde. Bu ne demek anlıyorsunuz, değil mi? Bunun anlamı, en iyi ihtimalle %80’imiz, kendine yalan söyleyip söylemediği konusunda kendine yalan söylüyor. Bayağı ürkütücü, değil mi?” -Dr.Tasha Eurich (TedxMileHigh, Kasım 2017).

Eğer olumsuz yanıt veren %5’ lik dilimin içindeysek veya kendimize yalan söylediğimizi fark ettiysek şimdi soralım:

Nasıl öz farkındalığa sahip oluruz?

Bunun için bir çok yöntem ve kendimize sorabileceğimiz sorular var fakat bunların hepsini yazıp hem yazımı çok uzun tutmak hem de aklınızı karıştırmak istemiyorum. İşte işinize yarayacağını düşündüğüm yöntemlerden bazıları:

Öncelikle kendimizi bir başka insana dış faktörleri (ailen, arkadaşların, okuduğun veya çalıştığın yer ve alan gibi) hiç bir şekilde söylemeden anlattığımızı düşünelim. Sadece kendimize odaklanıp nasıl hissettiğimizi, nasıl davrandığımızı ve bazı güçlü ve zayıf yönlerimizi tanımlayalım.

Düşüncelerinizi, hissettiklerinizi ve davranışlarınızı keşfedebildiniz mi? Hayır mı? O zaman kendimize birkaç soru yöneltelim:

  • Hayatta önem verdiğim şeyler nedir?
  • Nasıl bir insan olmak istiyorum?
  • Bir şeyde ne zaman en iyisi oldum ?
  • Ne yaptığımda kendimle gurur duydum?
  • Kendimde neye/nelere saygı duyuyorum?
  • Olumsuz düşüncelerle nasıl başa çıkıyorum?
  • Başka insanların hangi davranışlarından hoşlanmıyorum?
  • Hayatta beni yoran şeyler neler? Bu sorulara vereceğimiz cevaplar kendimizi tanımak için çıktığımız yolda bize yardımcı olur. İşinize yarayabilecek bir başka yöntem ise Johari Penceresidir.
    Johari Penceresi, birçok açıdan bakılabilir olup dört alanı kapsar.
    Açık Alan, Gizli Alan, Kör Alan ve Bilinmeyen Alan. Açık Alan: Sizin ve başkalarının sizde gördüğü özelliklerdir. Çoğu zaman bu alandaki görünüşünüzü kabul eder ve başkalarının sizinle ilgili olan görüşlerine katılırsınız.

Gizli Alan: Bu alan sizin bildiğiniz ama başkalarının bilmediği özelliklerinizi içerir. Bu alanda kendinizle ilgili çok özel şeyleri saklar ve korunma iç güdüsü ile bu bilgilerin açığa çıkmasını istemezsiniz. Bu alandan utanabilir, hatalarınızın ve güçsüz yönlerinizin ortaya çıkmasından dolayı savunmasız hissedebilirsiniz. Aynı zamanda burada alçakgönüllülüğünüz sebebiyle dünyaya reklam yapmak istemediğiniz iyi yönleriniz de bulunabilir.

Kör Alan: Sizin kendinizde görmediğiniz ama başkalarının sizde gördüğü özelliklerin alanıdır. Örnek verirsek; Kendinizi açık görüşlü olarak görebilirsiniz ancak gerçekte etrafınızdaki insanlar buna katılmayabilir. Bu durumun tersi de bu alanda geçerlidir. Bazen etrafınızdaki insanlar sizi gücendirebileceklerini düşünerek sizde ne gördüklerini söylemeyebilir. İnsanların sizin söyledikleriniz ile yaptıklarınızın uyuşmadığını fark ettiği – vücüt diliniz de bu uyuşmazlığı gösterebilir- alan da burasıdır.

Bilinmeyen Alan: Burada hem sizin hem de başkalarının sizde göremediği şeyler vardır. Bunlar farkında olunmayan iyi ve kötü özellikler olabilir. Ne sizin ne de etrafınızdakilerin keşfetmediği potansiyel yeteneklerinizi ve becerilerinizi içerebilir.

Johari Penceresi’nde, bu dört alandan her hangi birisi daha geniş bir yer kaplar. Bu baskın alan sizin bir takım özelliklerinizi belirler. Örneğin; Açık Alanı geniş yer kaplayan kişilerin duygusal zekaları yüksek ve iletişim yetenekleri gelişmiştir. Fakat Kör Alanı baskın olan kişilerin duygusal yetkinlikleri sınırlıdır ve otoriter yöneticiler ile hiyerarşik yapıları benimserler.

Johari Penceresini nasıl uygulayabiliriz?

İnternette bunun için yapabileceğiniz testler var. Ancak isterseniz, bu alanları güvendiğiniz ve dürüst olacağına inandığınız aile bireyleriniz, yakın dostlarınız ve iş arkadaşlarınız ile doldurabilir ve kendinizi keşfedebilirsiniz. Küçük bir uyarı. Bunu yapmak istediğiniz takdirde eleştirilere açık olmalısınız.Kendinizde kabul edemediğiniz veya görmediğiniz özelliklerin yakınlarınız tarafından söylenmesine hazır olmalı ve tüm bunlara anlayışlı yaklaşmalısınız.

Umarım bu yazı, araştırma sürecimde bana faydalı olduğu kadar sizlere de faydalı olur ve bir süre sonra o nadir kesimin içinde oluruz. Ancak şunu söylemem lazım ki ; öz farkındalığı araştırmanız ,bu yazıya zaman ayırıp okumanız ve kendinizi tanımak için yola çıkma isteğiniz zaten sizi diğer insanlardan farklı kılıyor ve nadir olmanızı sağlıyor. Geriye kalan tek şey ise bu çabalarınızın olumlu yönde sonuçlanması ve öz farkındalığı olan bir birey olarak hayatta yerinizi almanız.

Yapabileceğiniz Johari Penceresi testleri:

https://kevan.org/johari (İngilizce) (Tanıdığınız insanlara gönderip onların da sizin adınıza doldurabileceği ve testinizin sonuçlarında olan değişimleri görebileceğiniz bir test) Not: Biraz eski bir sayfa ama yine de işinize yarayacağını düşünüyorum.

Kaynakça ve İleri Okumalar:

https://medium.com/the-ascent/self-awareness-how-to-develop-the-most-valuable-skill-of- the-21st-century-f2ae1bb0d76e

https://warwick.ac.uk/services/wss/topics/selfawareness/

https://www.forbes.com/sites/ellevate/2018/02/15/self-awareness-being-more-of-what-makes- you-great/?sh=3d9f400640dd

https://positivepsychology.com/self-awareness-matters-how-you-can-be-more-self-aware/ https://medium.com/the-mission/the-secret-weapon-of-the-21st-century-47f06877120b

https://www.ted.com/talks/tasha_eurich_increase_your_self_awareness_with_one_simple_fix ?language=tr

https://dariusforoux.com/self-awareness / https://www.selfawareness.org.uk/news/understanding-the-johari-window-model https://www.erkancifte.com/jo-harry-penceresi-farkindalik-testi/ https://contentmentquesting.com/benefits-of-self-awareness/

0 Shares:
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunlar da hoşunuza gidebilir
Okumaya Devam Et!

İş Yaşamında Kadın

Dünyada genel olarak kadınların iş gücüne katılımı göz önüne alındığında Türkiye bunun oldukça gerisinde kalmaktadır. 2000 yılı sonrası…
Okumaya Devam Et!

Verimli Teknoloji Kullanımı

Dünyamız teknolojinin gelişmesiyle her geçen gün daha da değişiyor. Hemen hemen her alanda kullandığımız teknoloji ve teknolojik cihazlar…